Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość stanowisko w sprawie projektu ustawy o Instytucie Zachodnim im. Zygmunta Wojciechowskiego.
Instytut Zachodni jest instytucją wyjątkową. Choć powstał w grudniu 1944 r., jego polityczny rodowód sięga okresu międzywojennego, a ściślej środowiska myśli zachodniej oraz działalności jedynej w swoim rodzaju eksperckiej organizacji konspiracyjnej ˝Ojczyzna˝. Myśl zachodnia to idea odnowienia piastowskiej koncepcji terytorialnej państwa polskiego. Miała swoje mocne uzasadnienie geopolityczne, ale także społeczne, gospodarcze i kulturowe.
Można powiedzieć, że u podstaw Instytutu Zachodniego leżała wyjątkowa symbioza nauki i polityki. Instytut był pomyślany jako instytucja polskiej racji stanu, racji stanu, której istotne elementy są ponadideologiczne i ponadustrojowe. Powstał w poznańskim środowisku naukowym, w którym w końcu lat 30. usiłowano przerzucić pomost pomiędzy dwoma pozostającymi w sporze obozami politycznymi: narodowym i sanacyjnym. Choć był tworzony i przez długi czas kierowany przez ludzi II Rzeczypospolitej, działał przecież i istotną rolę odegrał po II wojnie światowej.
Sytuacja organizacyjna i finansowa instytutu od wielu lat ulega systematycznemu pogorszeniu. Specyfika instytucji prowadzi do tego, że mimo podejmowanych starań nie może sprawnie funkcjonować pod rządami ustawy o instytutach badawczych. Obecne ramy prawne utrudniają, a wręcz uniemożliwiają łączenie działalności naukowej, eksperckiej i analitycznej, stąd działalność instytutu jest stopniowo wygaszana. Dlatego wspieramy starania, aby zapewnić instytutowi status porównywalny z dwoma innymi instytucjami odgrywającymi podobną rolę dla naszego państwa, w szczególności dla polityki zagranicznej, tj. z warszawskim Ośrodkiem Studiów Wschodnich oraz Polskim Instytutem Spraw Międzynarodowych. Oba działają w oparciu o ustawę, mają zapewnione finansowanie, a przez to stabilne możliwości działania. Tym, co różni instytut od wspomnianych instytucji, jest sprofilowanie na stosunkach polsko-niemieckich, przemianach w Niemczech i ich roli w Europie i w świecie. Ponadto instytut zajmuje się badaniem procesów politycznych, społecznych i gospodarczych w Europie Zachodniej, badaniami nad kształtowaniem się pamięci zbiorowej, polityką historyczną, polityką polonijną.
Przedstawiając stanowisko w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość, chciałbym podzielić się osobistym doświadczeniem, ponieważ przez 8 lat pracowałem w Instytucie Zachodnim. Miałem zaszczyt poznać dwóch ostatnich założycieli instytutu: Jana Jacka Nikischa, mecenasa Jana Jacka Nikischa, oraz prof. Karola Mariana Pospieszalskiego, dwie postaci bardzo zasłużone i mocno krzywdzone w okresie powojennym. Jeden przez wiele lat był więźniem w okresie stalinowskim, drugi był prześladowany przez cały okres PRL, pod koniec życia, już w latach 2000., został dla upamiętnienia roli Instytutu Zachodniego i całego środowiska ˝Ojczyzny˝, upamiętniony tytułem Honorowego Obywatela Miasta Poznania.
Projekt ustawy o Instytucie Zachodnim, a szerzej projekt odnowienia tej instytucji, służy polskiej racji stanu. Mówię nie tylko o ustawie, ale szerzej o odnowieniu tej instytucji, ponieważ ustawa jest warunkiem koniecznym, ale być może jest warunkiem niewystarczającym do tego, by instytucja miała taki charakter. Występując w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość, oświadczam, że klub poprze dalsze prace legislacyjne nad projektem ustawy.
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Z satysfakcją przyjmujemy fakt, że prace nad ustawą przebiegają szybko, że jest zasadnicza zgoda co do tego, by nadać nowy status Instytutowi Zachodniemu. Nie wnosimy poprawek. Nie będziemy wspierać wniosków mniejszości.
W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość oświadczam, że klub poprze dalsze prace nad projektem.
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przedstawiam w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość stanowisko w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
Wspieramy główne założenie projektu polegające na zwiększeniu ochrony konsumentów i producentów rolnych prowadzących gospodarstwa rodzinne, którzy dochodzą roszczeń wynikających z czynności bankowych, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych pobiera się w sprawach cywilnych o prawa majątkowe opłatę stosunkową. Wynosi ona 5% wartości przedmiotu sporu lub przedmiotu zaskarżenia, jednak nie mniej niż 30 zł i nie więcej niż 100 tys. zł, czyli taka jest reguła. Ustawa z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw wprowadziła do tej ustawy regulację szczególną, zgodnie z którą w sprawach o roszczenia wynikające z czynności bankowych opłata stosunkowa jest inna i wynosi 5% wartości przedmiotu sporu lub przedmiotu zaskarżenia, jednak i tu jest różnica, nie mniej niż 30 zł i nie więcej niż 1 tys. zł. I takie uregulowanie znajduje uzasadnienie w odniesieniu do konsumentów oraz producentów rolnych prowadzących gospodarstwa rodzinne, bowiem konsumenci w celu zaspokojenia ważnych, często podstawowych potrzeb życiowych, jak kupno mieszkania, samochodu, są często zmuszeni korzystać ze środków pieniężnych oferowanych przez banki. Dotyczy to także osób prowadzących gospodarstwa rodzinne, które tylko w ten sposób są w stanie zapewnić ciągłość działalności gospodarstwa rolnego.
W sporze między konsumentem czy producentem rolnym z jednej strony a z drugiej strony bankiem występuje zwykle poważna dysproporcja w ekonomicznym potencjalne stron. Dlatego pozycja konsumenta oraz producenta rolnego jest wyraźnie słabsza. Obowiązek wniesienia stosunkowo wysokiej opłaty sądowej oraz niepewność co do wyniku sporu sądowego stanowią okoliczność, która może zniechęcać te podmioty do dochodzenia przysługujących im roszczeń. Dlatego w naszej ocenie podmiotom tym powinny przysługiwać uprawnienia, które ułatwiają dochodzenie roszczeń wynikających z czynności bankowych. Nie ma natomiast uzasadnienia, by z regulacji szczególnej korzystały banki i inne podmioty.
Wejście w życie projektowanej zmiany spowoduje, że będą one ponosiły sądowe opłaty stosunkowe według stawek ogólnych. Z tych powodów, występując w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość, oświadczam, że klub poprzez dalsze prace legislacyjne nad projektem ustawy.
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam przyjemność w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość przedstawić stanowisko w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury oraz niektórych innych ustaw.
Jak wiemy, Krajowa Szkoła Sądownictwa i Prokuratury została utworzona na mocy ustawy z 2009 r. Nadzór nad szkołą sprawuje minister sprawiedliwości. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy jednym z zadań krajowej szkoły jest prowadzenie aplikacji sędziowskiej i aplikacji prokuratorskiej. Zgadzamy się z założeniem, aby czasowo przedłużyć trwanie dotychczas realizowanego dwuetapowego modelu aplikacji, składającego się z aplikacji ogólnej oraz następującej po niej 30-miesięcznej aplikacji sędziowskiej lub prokuratorskiej. Rozwiązania przyjęte zeszłoroczną nowelizacją ustawy stworzyły obawy o efektywność szkolenia kandydatów na sędziów i prokuratorów. Przedłużenie dotychczasowej formy szkolenia pozwoli, z jednej strony, na przeprowadzenie naboru na aplikację ogólną w 2016 r., ale, z drugiej strony, i to nawet ważniejsze, da czas na przygotowanie lepiej przemyślanych zmian.
Wspieramy także inne propozycje wynikające z tej nowelizacji, mianowicie z jednej strony zmiany w Prawie o ustroju sądów powszechnych, w szczególności aby prezes sądu apelacyjnego w razie uzyskania informacji o planowanym przejściu sędziego w stan spoczynku zawiadamiał o tym możliwie wcześnie ministra sprawiedliwości, co pozwoliłoby racjonalnie gospodarować etatami w sądach powszechnych. Ponadto należy także rozważyć rzeczywiście przesunięcie w czasie czynności związanych z tworzeniem w sądownictwie powszechnym pierwszych stanowisk asesorskich. Pozwoliłoby to na podjęcie prac legislacyjnych, aby optymalnie ukształtować model dojścia do urzędu sędziego przez absolwentów aplikacji sędziowskiej.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury oraz niektórych innych ustaw jest, uważamy, dobrze uzasadniony. Występując w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość, oświadczam, że klub poprze dalsze prace nad tym projektem.
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Dzisiejsza dyskusja wskazuje na fakt, że wprowadzona w 2015 r. reforma procesu karnego nie została przez koalicję Platformy Obywatelskiej i Polskiego Stronnictwa Ludowego należycie przygotowana. Wbrew apelom środowisk, m.in. prokuratorskich, o ewolucyjne zmiany w zakresie postępowań karnych dokonano jednak pewnej istotnej zmiany, można powiedzieć, wręcz rewolucji. W konsekwencji doszło do spadku efektywności prowadzonych postępowań prokuratorskich. Stąd liczne sygnały ze środowisk prawniczych, ale także od obywateli o konieczności wycofania się z reformy bądź przynajmniej ograniczenia zakresu zmian.
O konkretnych przykładach słabości mechanizmów kontradyktoryjnego procesu karnego mówił bardziej szczegółowo pan minister Patryk Jaki. Myślę, że za chwilę też odniesie się do pytań. Wskazał także na zmiany wprowadzone ostatnio przez Sejm, zmierzające do tego, aby sędzia ponownie był nie tylko arbitrem, ale także aktywnym uczestnikiem postępowania.
Pan poseł Arkadiusz Myrcha wskazał, że reformę przygotowali wybitni prawnicy. Ja nie kwestionuję kunsztu prawniczego tych osób, niemniej trzeba odróżnić low-end books od low-end action. Innymi słowy, jedna rzecz to to, co nam się wydaje, często w wyniku abstrakcyjnych spekulacji, inne są doświadczenia konkretnych ludzi na sali sejmowej.
Pan poseł Wojciech Wilk z Platformy Obywatelskiej pyta, czy decyzja o wycofaniu się z reformy nie jest przedwczesna. Można stawiać takie pytania, o czym powiem za chwilę, ale uważam, że bardziej istotnym elementem jest pytanie, czy reforma, którą przeprowadzono w zeszłym roku, aksjologicznie odpowiada podstawom polskiej konstytucji, naszego porządku prawnego, naszej tradycji prawnej. Ostatecznie bowiem w mojej ocenie to nie doskonałość rozwiązań instytucjonalnych, ale inny czynnik decyduje o negatywnej ocenie reformy Platformy Obywatelskiej i PSL. Odejście od zasady prawdy materialnej dodatkowo bowiem osłabia pozycję pokrzywdzonych. Działalność sądów określona jest w art. 175 ust. 1 konstytucji jako wymiar sprawiedliwości - wymiar sprawiedliwości, a nie wymiar prawa, nie stosowanie prawa. To wyraźna wskazówka aksjologiczna dla ustawodawcy i całej władzy publicznej. Sądy nie mogą być urzędami, które bezdusznie stosują przepisy prawa. Podstawowym celem musi pozostać ustalenie prawdy, a jednocześnie całościowa ocena okoliczności sprawy i sprawiedliwe orzeczenie.
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam przyjemność przedstawić w imieniu klubu Prawo i Sprawiedliwość stanowisko w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, ustawy o administracji podatkowej oraz niektórych innych ustaw.
Omawiana nowelizacja obejmuje zmiany kilku ustaw, w szczególności ma na celu przesunięcie terminu wejścia w życie ustawy z dnia 15 stycznia 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw w zakresie, w jakim nie weszła jeszcze w życie. Ustawa miałaby wejść w życie z dniem 8 września 2016 r., a więc w dniu wejścia w życie powiązanej ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny i innych ustaw. Rzecz dotyczy budowy systemu teleinformatycznego umożliwiającego składanie wniosków w postępowaniu wieczystoksięgowym za pośrednictwem systemu teleinformatycznego. Celem jest ułatwienie pracy sądom i przyspieszenie postępowania w takich sprawach. Choć prace nad systemem zostały zakończone, nie zakończyły się testy systemu. Wskazuje się na zbyt krótki czas na gruntowne przygotowanie się do użytkowania systemu. W związku z faktem, że wnioski są sformalizowane, wskazane wydaje się dokończenie niezbędnych szkoleń i treningów.
Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności, projekt jest dobrze uzasadniony. Występując w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość, oświadczam, że klub poprze dalsze prace legislacyjne nad tym projektem.
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przedstawiam stanowisko klubu Prawo i Sprawiedliwość w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, ustawy o administracji podatkowej oraz niektórych innych ustaw.
Wspieramy zmiany, które zostały wprowadzone w trakcie prac Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka. Omawiana nowelizacja obejmuje zmianę kilku ustaw, w szczególności ma na celu przesunięcie terminu wejścia w życie ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw. Przekonuje argument, że potrzebny jest dodatkowy czas, aby wdrożyć system teleinformatyczny. Rozumiemy, że był zbyt krótki czas na gruntowne przygotowanie się do użytkowania tego systemu. W związku z tym, że wnioski są sformalizowane, przyjmujemy także argument, że konieczne jest dokończenie niezbędnych szkoleń i treningów.
Projekt uważamy za dobrze uzasadniony. Występując w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość, oświadczam, że klub poprze dalsze prace legislacyjne nad tym projektem.
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość przedstawiam stanowisko wobec poprawionego sprawozdania Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o projekcie tej ustawy.
Wspieramy poprawki legislacyjne, które zostały wczoraj naniesione już po drugim czytaniu, w czasie wczorajszego posiedzenia komisji. Projekt uważamy za dobrze uzasadniony, dlatego klub zagłosuje za przyjęciem tej ustawy.
Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Mam nadzieję, że te obietnice, w ramach których przedstawia pan taką wizję, że wzajemne przeplatanie się wpływów dyrektora szkoły i ministra sprawiedliwości nie będzie miało kompletnie żadnego wpływu na przyszłe kształtowanie kadr asesorów i sędziów w sądach powszechnych, się spełnią. Mam nadzieję, że to się spełni, bo w wypadku prokuratury to się państwu nie udało. Będziemy temu się przyglądać. Dziękuję bardzo.
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość przedstawiam stanowisko wobec sprawozdania Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o uchwale Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
Wspieramy główne założenie projektu polegające na zwiększeniu ochrony konsumentów i producentów rolnych prowadzących gospodarstwa rodzinne, od których pobierane są opłaty sądowe w sprawach wynikających z czynności bankowych, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe. W sporze między konsumentem czy producentem rolnym prowadzącym gospodarstwo rodzinne a bankiem występuje zwykle znaczna ekonomiczna dysproporcja w potencjale stron. Dlatego pozycja konsumenta oraz producenta rolnego jest wyraźnie słabsza. Obowiązek wniesienia stosunkowo wysokiej opłaty sądowej oraz niepewność co do uzyskania i ewentualnego zakresu zwolnienia od tej opłaty stanowią okoliczność, która może zniechęcać te podmioty do prowadzenia takich spraw. Dlatego w naszej ocenie podmiotom tym powinny przysługiwać uprawnienia, które ułatwiają prowadzenie spraw sądowych wynikających z czynności bankowych. Nie ma natomiast uzasadnienia, by z regulacji szczególnej korzystały banki i inne podmioty. Wejście w życie projektowanej zmiany spowoduje, że będą one ponosiły sądowe opłaty stosunkowe według stawek ogólnych.
Kierując się ratio nowelizacji, uznajemy za zasadną poprawkę nr 1 Senatu, pozytywnie zarekomendowaną przez Komisję Sprawiedliwości i Praw Człowieka, że regulacja zawarta w art. 13 ust. 1a ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych ma być stosowana do konsumenta oraz prowadzącego gospodarstwo rodzinne bez względu na to, czy są podmiotami wszczynającymi postępowanie sądowe. Natomiast uważamy za niedostatecznie uzasadnione, w szczególności na tym etapie postępowania legislacyjnego, poszerzanie kręgu podmiotów uprawnionych do ponoszenia niższych kosztów sądowych. Dlatego Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość, zgodnie z rekomendacją Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka, zagłosuje za odrzuceniem poprawki nr 2 Senatu.
