Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość mam zaszczyt przedstawić stanowisko dotyczące poselskiego projektu uchwały w 130. rocznicę urodzin Adama Chętnika.
Był on jednym z wybitnych działaczy kultury, etnografem, prekursorem badań naukowych nad kulturą kurpiowską, muzealnikiem, działaczem społecznym i politycznym, członkiem Polskiej Akademii Umiejętności. Tworzył również poezję, był muzykiem amatorem grającym na wielu instrumentach. Jego dorobek naukowy liczy ponad 100 prac, ok. 500 artykułów, kilka tytułów o charakterze monograficznym.
Działalność edukacyjną rozpoczął już przed I wojną światową, kiedy wydawał pisma dla młodzieży wiejskiej o tematyce krajoznawczej, etnograficznej i historycznej. Później zajął się także działalnością społeczną. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 r. był posłem ziemi łomżyńskiej na Sejm I kadencji, o czym wspominała moja przedmówczyni. Jako naukowiec i poseł II Rzeczypospolitej wniósł duży wkład w zabezpieczenie kultury materialnej regionu kurpiowskiego, tworząc skanseny i instytucje badawcze.
Warto tutaj przytoczyć opinię zawartą w artykule pt. ˝Zasługi Adama Chętnika w szerzeniu ideałów 'swojszczyzny kurpiowskiej'˝. Autorką tego artykułu jest jego wnuczka Ewa Chętnik-Donatowicz. ˝Walka Adama Chętnika o prawdę historyczną i o tożsamość kulturową przybierała przez całe życie charakter walki o polskość. Opowiadał się, jako Kurp-Słowianin, za tymi wartościami, które niósł ze sobą potok historycznych wydarzeń. Był przekonany, iż obrona kultury jest nie mniej ważna niż obrona wolności, niepodległości i dumy narodowej˝.
Warto wspomnieć również, że Adam Chętnik jest patronem 2015 r. w województwie podlaskim.
Prawo i Sprawiedliwość będzie głosować za projektem tej uchwały. Dziękuję bardzo.
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość mam zaszczyt przedstawić stanowisko dotyczące poselskiego projektu uchwały w sprawie ustanowienia roku 2016 Rokiem Feliksa Nowowiejskiego.
W przyszłym roku przypada 70. rocznica śmierci tego wybitnego kompozytora, dyrygenta, pedagoga, organisty, organizatora życia muzycznego.
Feliks Nowowiejski studiował w Berlinie, Ratyzbonie i w Pradze. Występował jako dyrygent w wielu krajach Europy oraz w Azji i Afryce. Był również wykładowcą w Berlinie, dyrektorem Towarzystwa Muzycznego w Krakowie, później profesorem konserwatorium w Poznaniu.
Cały dorobek kompozytorski Feliksa Nowowiejskiego jest imponujący i miał duży wpływ na polską i światową kulturę muzyczną. Obejmuje on monumentalne dzieła - trzy oratoria, dwie opery, oparte na polskich tańcach ludowych balety, cztery symfonie na orkiestrę, dziewięć symfonii organowych, koncerty oraz wiele drobnych utworów instrumentalnych, pieśni, również bogatą twórczość religijną. Jego kompozycje wykonywano we wszystkich większych ośrodkach muzycznych Europy i na innych kontynentach.
W czasie podróży po Europie, być może pod wpływem obserwacji różnorodnych kultur, kompozytor zdał sobie sprawę z przynależności do polskiej kultury oraz z własnej polskości. Feliks Nowowiejski był autorem wielu pieśni patriotycznych, skomponował m.in. ˝Rotę˝. W latach 20. XX w., kiedy urodzony na Warmii jako poddany króla Prus kompozytor opowiedział się za polskością, w niemieckiej prasie jego twórczość pomijano milczeniem. W niepodległej Polsce brał czynny udział w tworzeniu i organizowaniu życia artystycznego II Rzeczypospolitej.
Uhonorowany licznymi wyróżnieniami i godnościami w latach 30. XX w., m.in. Państwową Nagrodą Muzyczną oraz Krzyżem Komandorskim Orderu Polonia Restituta, z rąk papieża Piusa XI godnością szambelana papieskiego, twórca ten pozostawił obszerny dorobek, który co prawda w części pochłonęła wojna.
Twórczość kompozytorska Feliksa Nowowiejskiego za jego życia nagradzana i doceniana, po wojnie przez długie lata pozostawała niedoceniona i zapomniana. Dzisiaj do jego twórczości odwołują się liczni artyści. Koncerty organizowane pod jego patronatem przypominają o tym, jakim był wybitnym i uzdolnionym muzykiem. Proponowana uchwała jest wspaniałą okazją do przywołania tej wielkiej postaci.
Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość
będzie głosował za ustanowieniem roku 2016 Rokiem Feliksa Nowowiejskiego. Dziękuję bardzo.
