Panie Marszałku! Szanowny Panie Prezesie! Otóż mam dwie kwestie.
Jeśli teraz Trybunał Konstytucyjny jest zapracowany, a dominująca większość spraw jest rozpatrywana w składzie 5-osobowym, to oznacza, że nowe rozwiązania będą po prostu paraliżem. To słowo już padało tutaj kilkakrotnie, ale trzeba powiedzieć, że ów paraliż oznacza uniemożliwienie działania Trybunału Konstytucyjnego. Konstytucja przewiduje dla trybunału rozmaite zadania. Jeśli tych zadań trybunał nie może spełniać, to znaczy, że taka norma prawna jest sprzeczna z konstytucją.
Druga sprawa. Wnioskodawcy sięgnęli do różnych rozwiązań zagranicznych co do miejsca ulokowania trybunału. Ja zapytam: A może by wnioskodawcy zobaczyli, w jakich składach orzekają trybunały, sądy konstytucyjne czy sądy międzynarodowe? Były prezes Trybunału Konstytucyjnego prof. Marek Safjan mówi, że takie jak proponowane w ustawie rozwiązanie jest nieadekwatne dla sądów konstytucyjnych i międzynarodowych, to jest poza standardami.
W Trybunale Sprawiedliwości Unii Europejskiej większość orzeczeń jest wydawana w składzie 5- i 3-osobowym. Więc pytam o te rozwiązania. Dziękuję bardzo.
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Budżet jest właściwie okazją do przekrojowej analizy funkcjonowania całego państwa i programowania tego funkcjonowania. Ja chciałbym się skupić na stronie dochodowej, a w zasadzie na podatkach, na niektórych aspektach funkcjonowania podatków.
Otóż najważniejsze warunki zgromadzenia odpowiednich dochodów podatkowych, które posłużą sfinansowaniu wydatków budżetu, to dobre przepisy podatkowe odnoszące się do poszczególnych podatków, dobre ogólne prawo podatkowe, czyli to, co u nas jest ulokowane w Ordynacji podatkowej, oraz stałe doskonalenie rozwiązań prawnych w zakresie podatków, bo z jednej strony praktyka weryfikuje funkcjonowanie przepisów, z drugiej zaś zdarzają się, jak wiemy, przestępstwa podatkowe, oszustwa, które też wymagają reakcji ustawodawcy. To są trzy warunki dotyczące samego prawa. Oczywiście potrzebna jest też sprawnie działająca administracja podatkowa.
Współczesne państwa stoją przed olbrzymimi problemami dotyczącymi gromadzenia zarówno podatków bezpośrednich, w tym przede wszystkim dochodowych, jak i pośrednich, czyli podatku od wartości dodanej, którego polską odmianą jest podatek od towarów i usług, i akcyzy. Problemy te nie ominęły Polski. Ich rozwiązanie wymaga nie tylko szczególnego wysiłku organów państwa, ale także ich współpracy ze środowiskiem naukowym, środowiskiem szeroko rozumianych praktyków i wreszcie samych podatników.
Nie ulega wątpliwości, że nasze prawo podatkowe wymaga doskonalenia, a niekiedy wręcz głębokich zmian, głębokich przeobrażeń. Jego funkcjonowanie także wymaga stałego monitorowania. Działania w tym zakresie winny zostać podjęte jeszcze w tym roku budżetowym, w toku realizacji tego budżetu. Doskonalenia wymagają unormowania odnoszące się do podatków dochodowych, istotnych zmian wymaga podatek od towarów i usług, a napisania od nowa wymaga Ordynacja podatkowa. Przepisy te, ich projekty powinny zostać przygotowane z najwyższą starannością, a uchwalane z pełnym poszanowaniem zasad legislacji i procedur ustawodawczych, inaczej niż uchwalano ostatni podatek.
Należy bez wątpienia wykorzystać w tym zakresie dorobek, po pierwsze, Komisji Kodyfikacyjnej Ogólnego Prawa Podatkowego, po drugie, Rady Konsultacyjnej Prawa Podatkowego przy ministrze finansów. W składzie komisji kodyfikacyjnej znaleźli się przedstawiciele nauki, sędziowie, przedstawiciele administracji i praktycy, nieco węższy był skład rady konsultacyjnej. Podkreślić należy, że zarówno komisja, jak i rada mają duży dorobek. Komisja przygotowała kierunkowe założenia Ordynacji podatkowej. Jest to obszerny dokument, 160 stron, to są już konkretne rozwiązania, tam nie mówi się o ogólnych założeniach. To jest do wykorzystania. Twórcy kierunkowych założeń przyjęli dwa cele: poprawę skuteczności gromadzenia podatków i poprawę ochrony praw podatnika. Bogaty dorobek ma także rada konsultacyjna, która podjęła 11 uchwał dotyczących konkretnych rozwiązań prawnych. Oprócz opinii uchwały zawierają propozycje rozwiązań, w tym np. propozycje rozwiązań dotyczących ograniczeń możliwości popełniania oszustw w zakresie VAT. One są. To jest uchwała z 20 sierpnia ubiegłego roku. Ministerstwo Finansów sięgnęło do dorobku komisji tylko w zakresie klauzuli przeciw unikaniu opodatkowania. Tylko to zainteresowało ministra. Skrótowo, postulat: należy sięgnąć do dorobku komisji i rady, wykorzystać jedno i drugie. Ponadto i komisja, i rada powinny nadal funkcjonować, bo one teraz są w takim zawieszeniu.
Pytanie do ministra finansów: Czy minister finansów zamierza wykorzystać ten dorobek? I po drugie: Czy komisja i rada nadal będą funkcjonowały? Dziękuję.
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego przedstawiony przez Nowoczesną ma następujący zakres przedmiotowy, który zresztą jest zaletą tego projektu: podwyższenie kwoty wolnej od podatku stanowiące realizację wyroku Trybunału Konstytucyjnego, określenie mechanizmu stałej aktualizacji czy waloryzacji kwoty wolnej od podatku i wreszcie uwzględnienie finansowania jednostek samorządu terytorialnego w wysokości umożliwiającej im realizację zadań.
Proponowana ustawa zawiera rozwiązania, które należy ocenić wyżej od projektu złożonego przez pana prezydenta. Dlaczego? Po pierwsze, uwzględnia interesy jednostek samorządu terytorialnego, które zgodnie z projektem zgłoszonym przez pana prezydenta ponosiłyby bardzo duże straty, i po drugie, zawiera mechanizm waloryzacji kwoty wolnej od podatku. Ale ten projekt ma także wady. Jakie? Po pierwsze, w ogóle nie bierze pod uwagę tego, że proponowane rozwiązania oznaczają poważne straty dla NFZ, tak bardzo z grubsza to szacując, nie mniejsze niż 1,5 mld zł. Poza tym jeszcze jedna rzecz: otóż w projekcie zwiększono udziały jednostek samorządu terytorialnego, ale nadal te kwoty mają charakter bezwzględny, stały. Skoro więc kwota wolna będzie waloryzowana, a udziały jednostek samorządu terytorialnego określone bezwzględnymi kwotami, to wartości te prawie od początku, mówiąc kolokwialnie, rozjadą się, czyli jednostki samorządu terytorialnego będą corocznie traciły coraz więcej. Zresztą w jednej z tych opinii, które były dołączone do druku nr 288, od razu się o tym mówi, że to jest za mało i że to będzie coraz więcej.
Omawiając tę regulację na tle czy w kontekście wcześniejszych wypowiedzi, chcę podkreślić wyraźnie, że wprawdzie w ostatnich latach formalnie nie zwiększono kwoty wolnej od podatku, ale w związku z tym, że wprowadzono niemałe ulgi na dzieci, a także mechanizm zwrotu w przypadku, kiedy nie można było z tych ulg skorzystać, bardzo wiele osób de facto nie płaciło podatku. Ile? W 2013 r. podatników rozliczających się z fiskusem było ponad 24 mln, a 4 mln, ponad 4 mln, nie zapłaciło ani złotówki, więc w znacznym stopniu te ulgi przejmowały na siebie tę rolę.
Uważamy, że rozwiązaniem alternatywnym i lepszym od przedstawionego przez Nowoczesną jest propozycja obniżenia podatku, której towarzyszy rezygnacja ze składek NFZ i ZUS, przedstawiona przez PO w programie wyborczym. Jednakże jesteśmy przekonani, że projekt Nowoczesnej zasługuje na pozytywną ocenę i powinien zostać skierowany do dalszych prac w komisji. Dziękuję bardzo.
Klauzula jest potrzebna, ale przepisy powinny być doskonalone w toku dalszych prac. Już teraz jednak można proponować, po pierwsze, podniesienie progu korzyści, od którego jest stosowana klauzula, a więc więcej niż 100 tys., po drugie, opinia zabezpieczająca powinna być tańsza, na pewno nie powinna kosztować podatnika 20 tys. zł, po trzecie, opinie Rady do Spraw Przeciwdziałania Unikaniu Opodatkowania powinny być obligatoryjne, po czwarte, niewydanie przez radę opinii nie powinno oznaczać zasadności zastosowania przepisu art. 119a, po piąte, opinie rady powinny być publikowane niezwłocznie, i, po szóste, nie mam wątpliwości, że vacatio legis powinno być znacznie dłuższe. Dziękuję bardzo.
Szanowny Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Na końcu tę formułę wygłaszam, bo bałem się, że nie zdążę.
